Upplýsingavefur um framhaldsskólanám
Á þessari síðu er að finna upplýsingar um eftirfarandi:
Almennt um nám framhaldsskóla
Aðalnámskrá framhaldsskóla og skólanámskrár
Ýmis ákvæði - undanþágur
Námsstyrkir
Inntökuskilyrði á námsbrautir framhaldsskóla
Nemendur sem eru að hefja framhaldsskólanám eru ólíkir hvað varðar undirbúning, þroska, áhugamál og námsgetu. Námsskipulag og nám á framhaldsskólastigi miðast m.a. við að koma til móts við þessar ólíku þarfir með því að bjóða fram fjölbreyttar námsleiðir og veita þannig tækifæri til að stunda nám eftir áhugasviði hvers og eins.
Miklu máli skiptir að nemendur kynni sér vel námsframboð framhaldsskóla, geri sér sem besta grein fyrir hvaða nám þeir vilja helst stunda og sæki um nám sem er í samræmi við undirbúning þeirra. Einnig er mikilvægt að foreldrar/forráðamenn kynni sér vel námsframboð skóla og ræði almennt við börn sín um val á framhaldsnámi og möguleika í þeim efnum. Sjálfsagt er að leita til umsjónarkennara í grunnskóla og námsráðgjafa um aðstoð við val á námi í framhaldsskóla. Einnig geta nemendur grunnskóla leitað beint til framhaldsskóla um upplýsingar og ráðgjöf.
Nám í framhaldsskólum greinist á fjölmargar námsbrautir sem eru ólíkar að inntaki og lengd. Sumir framhaldsskólar bjóða aðeins nám á bóknámsbrautum en aðrir eru bæði með starfsnám og bóklegt nám. Þessir skólar eru ýmist nefndir fjölbrautaskólar, framhaldsskólar, iðnskólar, menntaskólar eða verkmenntaskólar. Allir skólar starfa þó samkvæmt aðalnámskrá framhaldsskóla. Námið er skipulagt á námsbrautir og í brautarlýsingu er kveðið á um markmið og inntak þess.
Ný lög um framhaldsskóla voru sett vorið 2008 og ganga smám saman í gildi næstu ár og að fullu 2011. Meðal nýmæla sem þegar hafa tekið gildi er fræðsluskylda við ólögráða nemendur. Það þýðir að yfirvöldum ber að tryggja öllum 16 og 17 ára nemendum skólavist sem þess óska. Næstu misseri munu ýmsir skólar ýta tilraunaverkefnum úr vör. Þau verða kynnt sérstaklega og hvaða inntökuskilyrði gilda fyrir slíkt námsframboð.
Almennir framhaldsskólar starfa eftir aðalnámskrá framhaldsskóla. Í henni er að finna upplýsingar um markmið og skipulag námsbrauta og námsgreina. Þar eru einnig ýmsar reglur er varða réttindi og skyldur nemenda og skóla. Aðalnámskrá framhaldsskóla má finna í heild sinni á vefsíðu menntamálaráðuneytisins www.menntamalaraduneyti.is. Allir framhaldsskólar gefa út sínar eigin skólanámskrár. Í þeim má finna nánari upplýsingar um starfssemi hvers skóla, námsframboð, skólareglur og þjónustu þá sem nemendum stendur til boða. Skólanámskrár má oftast finna á vefsíðum skólanna.
Í aðalnámskrá framhaldsskóla – almennum hluta 2004 – er að finna reglur og ákvæði um réttindi og skyldur nemenda. Hér á eftir eru birt ýmis ákvæði og undanþágur sem er að finna í aðalnámskrá.
- Nemendum með fötlun og nemendur með lesröskun (lestrar- og skriftarörðugleika) og/eða aðra staðfesta skynjunarörðugleika geta sótt um undanþágu frá einstökum námsáföngum til skólameistara enda sé fullreynt að mati skóla að nemandinn geti ekki náð tökum á námsefninu vegna skilgreindra annmarka sem sérfræðingur á viðkomandi sviði hefur staðfest. Nemendur skulu þó taka aðra áfanga í stað þeirra sem þeir fá undanþágu frá. Nemendum er heimilt að framvísa margvíslegum gögnum frá grunnskóla sínum eða sérfræðingum sem geta stuðlað að því að þeir fái viðeigandi úrræði í þeim framhaldsskóla sem veitir þeim skólavist.
- Nemendur geta einnig sótt um undanþágu til skólameistara frá einni námsgrein ef þeir eiga við það mikla námsörðugleika að stríða að þeir geta ekki náð tökum á námsefninu þrátt fyrir endurteknar tilraunir og þrátt fyrir sérstaka aðstoð frá viðkomandi skóla. Slíkir námsörðugleikar skulu staðfestir af sérfræðingi á viðkomandi sviði. Nemendur sem fá undanþágu samkvæmt þessu skulu þó taka aðra grein í staðinn og undanþáguheimildar skal getið á prófskírteini.
- Nemendur, sem hafa annað móðurmál en íslensku, og íslenskir nemendur, sem hafa dvalið lengi erlendis og geta þar af leiðandi haft takmarkaðan hugtakaskilning þótt þeir tali daglegt mál ágætlega, geta sótt um að stunda nám í íslensku samkvæmt sérstakri námskrá sem ætluð er þessum nemendum. Sama gildir um heyrnarlausa nemendur. Skólar hafa víðtækar heimildir til þess að koma til móts við einstaklingsbundnar þarfir þessara nemenda.
- Hafi viðkomandi nemandi dvalið utan Norðurlanda getur hann sótt um að taka annað tungumál í staðinn fyrir Norðurlandamál.
- Nemendur sem fengið hafa undanþágu frá námi í Norðurlandamáli í grunnskóla geta einnig fengið undanþágu frá Norðurlandamáli í framhaldsskóla. Þeir skulu þó taka aðra grein í staðinn og skal þess getið á prófskírteini.
- Áður en undanþága er veitt skal skólameistari gera nemendum grein fyrir því að undanþágan gæti skert möguleika þeirra til náms í skólum á háskólastigi eða möguleika til starfa á viðkomandi starfssviði ef um starfsnám er að ræða.
- Framhaldsskóli skal koma til móts við afreksíþróttafólk á þann hátt að fjarvera þess á námstíma, vegna keppnis- og/eða æfingaferða landsliðs í viðkomandi íþróttagrein, reiknast ekki inn í skólasóknareinkunn nemandans.
- Nemandi, sem stundar umfangsmikla líkamsþjálfun á vegum sérsambands og/eða íþróttafélags, undir stjórn sérmenntaðs þjálfara, íþróttafræðings eða kennara, samhliða námi í framhaldsskóla, getur óskað eftir því að skólameistari veiti honum undanþágu frá vissum áföngum eða áfangahlutum í íþróttum, líkams- og heilsurækt.
Nemendur á framhaldsskólastigi hér á landi sem ekki njóta lána hjá Lánasjóði íslenskra námsmanna (LÍN) eiga rétt á námsstyrkjum til jöfnunar á námskostnaði að uppfylltum ákveðnum skilyrðum. Almennt skilyrði fyrir styrkveitingu er að nemandi sæki skóla fjarri lögheimili sínu og nánustu fjölskyldu, þ.e. foreldra/forráðamanna. Í boði eru eftirfarandi styrkir:
Dvalarstyrkur - fyrir þá sem verða að dvelja fjarri lögheimili og fjölskyldu sinni vegna náms.
Styrkur vegna skólaaksturs - fyrir þá sem sækja nám í skóla sem er fjarri lögheimili og fjölskyldu.
Umsóknarfrestur um styrki er til 15. október. Frestur hjá þeim sem eingöngu sækja um vorönn/sumarönn er til 15. febrúar. Heimilt er að veita umsókn viðtöku í mánuð eftir auglýstan umsóknarfrest en þá skerðist styrkurinn um 1% fyrir hvern dag að fresti liðnum. Réttur til að sækja um styrk fellur niður að fjórum mánuðum liðnum frá umsóknarfresti.
LÍN tekur við umsóknum um námsstyrki og sér um úrvinnslu þeirra. Á vef LÍN eru umsóknareyðublöð og nánari upplýsingar.
Slóðin er: http://www.lin.is/jofnunarstyrkur/um_jofnunarstyrk.html
Lánasjóður íslenskra námsmanna er til húsa í Borgartúni 21, 105 Reykjavík, sími: 560 4000, netfang: lin@lin.is
| Inntökuskilyrði á námsbrautir framhaldsskóla |
Efst á síðu ↑ |
Nemendur sem hafa lokið skyldunámi í samræmi við ákvæði aðalnámskrár grunnskóla geta innritast á brautir framhaldsskóla. Inntökuskilyrði á einstakar brautir eru:
Almennt nám
Almenn braut er opin öllum nemendum. Þeir sem hafa náð framhaldsskólaaldri en hafa ekki lokið grunnskólaprófi eiga kost á að hefja nám á almennri námsbraut.
Stúdentsnám og listnám
Framhaldsskólar semja við menntamálaráðuneyti um námsframboð sitt og í þeim samningi er kveðið á um inntökuskilyrði á hverja braut. Þau eru birt á vefsíðu hvers skóla.
Nám fyrir fatlaða
Er einkum ætlað:
- fötluðum nemendum sbr. 2. gr. laga nr. 59/1992 um málefni fatlaðra sem hafa verið í sérdeildum eða sérskólum og/eða fengið námsmat skv. 48. gr. laga um grunnskóla nr. 66/1995 og hafa ekki forsendur til þess að stunda nám á öðrum námsbrautum framhaldsskólans.
- þroskaheftum og fjölfötluðum nemendum sem hafa fengið námsmat samkvæmt 48 gr. laga um grunnskóla nr. 66/1995.
Starfsnám
Framhaldsskólar og menntamálaráðuneytið semja um hvaða brautir hver skóli býður upp á og hvaða inntökuskilyrði eru á hverja braut. Þau eru birt á vefsíðu hvers skóla.
Skólameistara er heimilt að veita nemendum, sem hafa náð 18 ára aldri, inngöngu á einstakar brautir framhaldsskóla þótt þeir uppfylli ekki lágmarkskröfur um námsárangur við lok grunnskóla.
Texti á þessari síðu er fenginn úr bæklingi menntamálaráðuneytisins „Nám að loknum grunnskóla“.
